السيد الخوئي (مترجم: نجمى / هريسى)
363
البيان في تفسير القرآن (بيان در علوم و مسايل كلى قرآن) (وزارت ارشاد) (فارسى)
( 2 ) نسخ در آيهء قبله وَ لِلَّهِ الْمَشْرِقُ وَ الْمَغْرِبُ فَأَيْنَما تُوَلُّوا فَثَمَّ وَجْهُ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ واسِعٌ عَلِيمٌ . « 1 » مشرق و مغرب از آن خداست ، به هر سو رو كنيد ، خدا آنجا است . ( 1 ) - به طورى كه نقل گرديده است ، به عقيدهء گروهى از دانشمندان علم تفسير ، مانند ابن عباس ، ابو العاليه ، حسن بصرى ، عكرمه ، قتاده ، سدى و زيد بن اسلم ، اين آيه نسخ شده است . « 2 » ولى خود آنها در ناسخ اين آيه به اختلاف سخن گفتهاند ، ابن عباس گفته كه با اين جمله نسخ شده است : وَ حَيْثُ ما كُنْتُمْ فَوَلُّوا وُجُوهَكُمْ شَطْرَهُ . « 3 » هر كجا بايد ، روى خود را به سوى كعبه متوجه سازيد ! قتاده مىگويد كه : با اين جمله نسخ شده است : فَوَلِّ وَجْهَكَ شَطْرَ الْمَسْجِدِ الْحَرامِ . « 4 » به سوى مسجد الحرام روى گردان . و كيفيت نسخ را چنين بيان نمودهاند كه : طبق مضمون آيه اوّل مسلمانان در اوايل طلوع اسلام
--> ( 1 ) بقره / 115 . ( 2 ) تفسير ابن كثير ، 1 / 157 - 158 . ( 3 ) بقره / 150 . ( 4 ) بقره / 150 .